На 30 јуни во Музејот на современа уметност, Скопје, сo почеток во 20:00 часот реномираната и наградуваната драматургиња и театрологиња, професорката Алиса Жулина ќе одржи предавање насловено „Театар на капиталот: модерната драма и економски живот“.
Ве покануваме на последното, исклучително важно и ретко во својата интердисциплинарна и специфична област предавање од јунската серија на КРИК- фестивал на критичка култура, која е една од важните програмски единици на Контрапункт.
Современото општество често се претставува како свет управуван од бројки, пазарни и економски закони. Но, зад апстрактниот јазик на капиталот отсекогаш се криеле приказни, конфликти, желби, стравови и човечки судбини. Токму затоа, театарот и книжевноста не се само огледало на економскиот живот, туку и место каде што стануваат видливи неговите противречности, неговите ветувања и неговите насилства.
Во своето предавање, Алиса Жулина ќе ги претстави истражувањата развиени за книгата „Театар на капиталот: модерна драма и економски живот“, отворајќи простор за размислување за односот помеѓу естетиката и политичката економија, помеѓу драмската форма и историските трансформации на капиталистичкото општество.
Локација: Музеј на современа уметност, Скопјe
Датум: 30 јуни 2026 година
Време: 20:00 часот
За предавањето
Појавувајќи се среде турбулентниот пораст на пазарните финансии и пошироките социо-економски промени, модерната драма донесе витална критичка перспектива на уметноста и животот во капитализмот. Алиса Жулина покажува како драматурзите од периодот на fin-de-siècle како што се Хенрик Ибзен, Август Стриндберг, Антон Чехов, Џорџ Бернард Шо и Герхарт Хауптман го испитуваат значењето на овој новосоздаден економски концепт.
Свесни за нивното соучество во системот кој се обидуваат да го оспорат, овие драматурзи ги поставуваат економските прашања како морални и политички проблеми, користејќи ги своите драми за да ги истражат теориите на Адам Смит, Карл Маркс, Фридрих Енгелс, Макс Вебер и други во границите на буржоаскиот театар. Книгата „Театар на капиталот: Современа драма и економски живот“ ги открива предвидливите и вознемирувачки визии за животот во новата финансиска и општествена реалност во сега веќе канонските драми како што се „Куќата на куклите“, „Госпоѓица Јулија“ и „Вишновата градина“, како и во помалку познати и долго занемарени дела.
Оваа широка студија нè поттикнува да ја преиспитаме модерната драма и нејзиното наследство како основа за итни економски и политички прашања што го прогонуваат нашиот сегашен момент. Предавањето ќе понуди можност за поширока дискусија за улогата на уметноста во разбирањето на современиот свет, за капацитетот на драмата да ги артикулира општествените противречности и за потенцијалот на критичката култура да отвора нови хоризонти на политичка имагинација.
Во време кога капитализмот се претставува како неизбежна судбина, а не како историски создаден систем, „Театар на капиталот“ нè потсетува дека секој општествен поредок е истовремено и дискурс – а секој дискурс може и треба да биде преиспитан, преобликуван и замислен поинаку.
Биографија:
Алиса Жулина е уметница-истражувачка, доцентка по театарски студии на Одделот за драма на Училиштето за уметности Тиш и придружен членка на факултетот на Одделот за руски и славистички студии. Има диплома по историја и литература и докторат по компаративна книжевност од Универзитетот Харвард. Нејзините истражувачки интереси вклучуваат пресеци помеѓу театарските студии и економската теорија, политичкиот театар, модерната драма, историјата на европскиот театар, источноевропската изведба и новите медиуми. Нејзините дела се објавени во Theatre Journal, Theatre Survey, Modern Drama и неколку изменети томови. Нејзиниот тековен книжевен проект, Театар на капиталот, се фокусира на тоа како театарот од деветнаесеттиот век па наваму е вложен во поставување и предизвикување економски идеи. Покрај нејзината научна работа, Жулина е драматургиња и театарска писателка.
После предавањето ќе следува разговор со авторката, предводен од Петар Милат.
****
Мотото на КРИК и понатаму останува втемелено во размислата на Ален Бадју:
„Заедницата која се заснова врз политичка култура на критичко дејствување и соочување преку конфронтација, е заедница на слободата, на взаемноста, на храбрата пловидба кон новите хоризонти на општеството со едра придвижени од ветриштата на креативната уметничка конфронтација и на политичката имагинација.“
Програмска уредничка и организаторка на КРИК – фестивал за критичка култура: Искра Гешоска
Програмски консултанти и организатори: Тијана Ана Спасовска и Артан Садику
Соработнички тим: Петар Милат, Зорица Зафировска, Александра Бубевска, Кома дизајн студио.
Следете нè на:
https://www.instagram.com/critical.culture
https://youtube.com/@ngokontrapunkt3837?si=iUuGWynjhBAVMZJ5
Партнерства и поддршка:
KРИК – фестивал за критичка култура е поддржан во рамки на проектот „Култура за развој“ на Владата на Швајцарија, кој се имплементира од Хартефакт Фонд. Содржината/изразените мислења никогаш не може да се толкуваат како ставови на Владата на Швајцарија и Хартефакт Фонд.
КРИК – фестивал за критичка култура е поддржан од ПроПис Северна Македонија, Фридрих Еберт Штифтунг Скопје, Швајцарската агенција за развој и соработка, Future Bright Art Foundation, Гете Институт Скопје и Министерство за култура и туризам на Република Северна Македонија.
Финансирано од Европската Унија. Изразените ставови и мислења се само ставови на авторот/авторите и не ги одразуваат нужно ставовите на Европската Унија или на Европската Извршна агенција за образование и култура (EACEA). Ниту Европската Унија ниту EACEA не можат да бидат одговорни за нив.
Споделено на: јуни 22, 2026 во 6:24 pm